Porady Przychodnia, cz. 15: Podsumowanie; James B. Jordan

Po przestudiowaniu całego rozdziału przyjrzyjmy się na koniec jego ogólnej strukturze. Wygląda na to, że Agur starannie zaaranżował wszystkie przysłowia, dzieląc je na dziewięć grup, aby uwypuklić główny temat, jakim jest pokora i arogancja oraz owoce mądrego postępowania. Oto struktura tego rozdziału:

A. pokora przed Bogiem (1-10),

B. człowiek arogancki (11-14),

C. pijawka wysysająca życie (15-16),

D. szyderca (17),

E. tajemnica panowania nad światem (18-20),

D’. głupcy (21-23),

C’. istoty dające życie (24-28),

B’. istoty dostojne (29-31),

A’. pokora przed Bogiem (32-33).

Tego typu struktura nazywana jest chiazmem. W chiazmie najbardziej rzucającymi się w oczy elementami są pierwszy i ostatni, a także środkowy punkt. Agur twierdzi zatem, że pokora przed Bogiem stanowi ramy pobożnego życia. Ponieważ zaś Bóg stworzył człowieka, aby jako król panował nad światem, dlatego ten wątek pojawia się w samym środku chiazmu. Pobożna władza ma swoje źródło w pokorze przed Bogiem. Jest to pokora prowadząca do mądrości.

Przeciwieństwem pobożnego panowania jest śmierć, którą sieją szydercy, oraz zniszczenie, które jest następstwem dojścia głupców do władzy. Mówią o tym punkty D i D’ znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie punktu centralnego.

Posuwając się dalej, docieramy do punktów C i C’. Mówią one o dwóch przeciwieństwach. Niektórzy ludzie są jak pijawki – wysysają z życia wszystko, co dobre i marnotrawią to. Inni ludzie natomiast są produktywni, tworzą nowe rzeczy i zmieniają mleko tego świata w masło. Ludzie pijawki koniec końców zostają odrzuceni i pozbawieniu wpływu, podczas gdy ludzie produktywni zamieszkują królewskie pałace.

Również punkty B i B’ stanowią antytezę. Arogant zdobywający władzę niszczy cudze życie i dlatego przeciwstawiony jest szlachetnemu władcy, który cieszy się uznaniem ludzi. Prawdziwe dostojeństwo jest owocem wywyższenia przez Boga, podczas gdy destrukcyjna władza buntownika opiera się na odrzuceniu pokory przed Bogiem i szacunku do rodziców.

Pamiętając o powyższym, przyjrzyjmy się teraz rozwinięciu myśli w całym rozdziale. Agur rozpoczyna od stwierdzenia, że jest głupi i niedouczony, lecz zna Boga (w. 1-4). Znajomość Boga oznacza znajomość Jego Słowa i szanowanie go (w. 5-6). Znając Boga i Jego Słowo, Agur obawia się samego siebie i prosi Boga o wsparcie i pomoc (w. 7-9). W końcu, w swojej pokorze potwierdza zobowiązanie do niemieszania się w cudze sprawy (w. 10).

Następnie mówi o postawie kontrastującej z tymi, które właśnie omówił. Opisuje człowieka pyszniącego się przed Bogiem. Człowiek taki odrzuca rady rodziców, a także mądrość Słowa Bożego. Jest arogancki i spragniony sławy. Im bardziej wywyższa się, tym bardziej poniża innych (w. 11-14). Taki człowiek nie jest produktywny, lecz wymaga, aby inni pracowali dla na niego. Jest jak pijawka i zapomina, że tylko Bóg ma prawo wszystkim zawładnąć (w. 15-16). Końcem tego rodzaju szyderców jest śmierć (w. 17).

Dalej Agur dochodzi do jądra swoich wywodów. Sprawne panowanie zwierząt oraz ludzi nad stworzeniem Bożym wzbudza podziw. Świat stworzony przez Boga jest pełen tajemnic, co znaczy, że również panowanie nad światem spowija mgła tajemnicy. Tylko ten, kto uniżył się przed Stwórcą, jest w stanie nawigować poprzez tajniki świata jak statek po morzach. Z drugiej strony, jest coś „fascynującego” także w ludziach, w których grzech przytłumił sumienie. Tajemnice życia ujawniają się również w zepsuciu ludzkiego serca. Władanie nad światem zarówno w wymiarze społecznym, jak i kosmicznym stanowi główny temat Księgi Przysłów, a także wypowiedzi Agura (w. 18-20)

Później Agur powraca do szyderczego aroganta, aby przypomnieć, że taki człowiek nie tylko niszczy własne życie, ale również życie innych. Ziemia drży pod krokami takiego człowieka. Nie potrafi on wdzięcznie poruszać się między stworzeniami. Nie tylko zmierza ku śmierci, ale też ją sprowadza (w. 21-23).

Jeśli pijawki zagarniają wszystko do siebie, to ludzie pobożni pracują nie tylko na swoje utrzymanie, ale również dla dobra bliźnich (w. 24-28). Ta cicha praca prowadzi ich ku panowaniu i królowaniu.

Arogant zabiega o własną chwałę, lecz Bóg nagradza człowieka pokornego prawdziwym majestatem (w. 29-31). Wpływ i znaczenie takiego człowieka coraz bardziej wzrastają. W końcu już nie pozostaje w cieniu, lecz dostojnie kroczy pośród ludzi.

Na koniec Agur zamieszcza jeszcze jedną przestrogę. Godność czeka tylko na tych, którzy pamiętają o uwagach rozpoczynających cały rozdział, podczas gdy wywyższanie się prowokuje Boga do gniewu. Mamy o nim zapomnieć i w zamian zająć się „ubijaniem mleka”, które Bóg przed nami postawił. Tym sposobem będziemy cieszyć się przychylnością Stwórcy i Jego stworzeń (w. 32-33).

Tłumaczył Bogumił Jarmulak.

Tytuł oryginału: Advice From a Sojourner

 

Leave a Reply

(Spamcheck Enabled)