Porady Przychodnia, cz. 13: Istoty dostojne

James B. Jordan

„Są trzy istoty, które stąpają wspaniale, cztery, które chodzą wyniośle: lew, który jest najmocniejszy wśród zwierząt i nie cofa się przed nikim, puszący się kogut, kozioł i król na czele swoich oddziałów” (Prz 30,29-31).

Cztery istoty dostojne mają jedną cechę wspólną, a mianowicie są wywyższone i otoczone chwałą pośród wspólnoty, którą współtworzą. Zwierzęta rozpoznają króla we lwie i nikt nie może mu się sprzeciwić. Kogut (nie zaś pies myśliwski, jak podają niektóre tłumaczenia) to pan zagrody, którego władzę rozpoznają nie tylko kury. Podobnie kozioł jest przewodnikiem stada. Król zaś występuje w podobnej roli, o ile podążają za nim jego ludzie.

Inaczej niż w przypadku poprzednich przysłów tutaj Agur nie wskazuje na powód, dla którego wybrał te trzy zwierzęta. Ponieważ jednak całe przysłowie kończy się wzmianką o królu, dlatego możemy założyć, że każdy z przykładów wskazuje na pewien aspekt sprawowania władzy królewskiej.

Ostatnią frazę: „król na czele swoich oddziałów”, niektórzy tłumaczą następująco: „król, któremu nikt się nie sprzeciwia”. Tłumacze debatują o znaczeniu pewnego słowa hebrajskiego, którego sens nie jest oczywisty. Niezależnie jednak od tego, jak je przetłumaczymy, otrzymujemy podobny rezultat. Król otoczony lojalnymi ludźmi to król niepokonany.

Królewskie panowanie to w gruncie rzeczy główny wątek Księgi Przysłów napisanej przez Salomona dla syna (Prz 1,1.8). Jezus jest Wielkim Salomonem, my zaś jesteśmy Jego synami. Każdy z nas – mężczyzna czy kobieta – powinien przyswoić sobie mądrość tej księgi i „poślubić” poznanie i roztropność. Pierwsze dziewięć rozdziałów Księgi Przysłów przeciwstawiają żonę pobożną kobiecie rozwiązłej. Kobieta pobożna to sama Pani Mądrość, którą mamy poślubić. Nierządnica zaś to Głupota, której mamy unikać za wszelką cenę.

Ten temat powraca w ostatnim rozdziale księgi, gdzie Salomon zamieszcza porady króla Lemuela, który z kolei powtarza słowa swojej matki. W tym przypadku matka króla symbolizuje Panią Mądrość, która doradza Lemuelowi, żeby poślubił kobietę podobną do niej samej. Księga Przysłów 30,10-31 zawiera opis takiej kobiety. Często w oparciu o ten fragment omawia się cechy dobrej chrześcijańskiej żony, lecz jego przesłanie jest o wiele bogatsze.

Fragment ten odnieść należy między innymi do Kościoła, czyli Oblubienicy Chrystusa. Kościół bowiem jest personifikacją mądrości, której mamy szukać. W końcu niewiele kobiet posiada środki potrzebne do zaangażowania się we wszelkie działania tutaj opisane. Oznacza to, że sam tekst zachęca nas, abyśmy odczytali go nie tylko literalnie. Możemy odnieść go również do Izraela, Oblubienicy Bożej, który angażował się przecież w handel międzynarodowy, rolnictwo i winiarstwo w Ziemi Świętej, ubierał swoich kapłanów w len i purpurę itd.

Ponieważ każdy z nas jest królem, dlatego każdy z nas powinien dążyć do zaślubin z Panią Mądrością, czyli z kobietą opisaną w ostatnim rozdziale Księgi Przysłów. Skoro jednak ta seria artykułów zajmuje się przedostatnim rozdziałem, dlatego chciałbym jedynie zachęcić wszystkich czytelników do własnych rozważań nad rozdziałem 31.

W każdym razie cała Księga Przysłów ma na celu przygotowanie nas do pobożnego sprawowania władzy. Każde przysłowie z rozdziału 30 odnosi się do pozostałych części księgi i poruszonych w nich tematów.

Wersety 1-4 przypominają, że Bóg jest najwyższym Królem, zaś królowie ludzcy winni się przed Nim ukorzyć.

Wersety 5-6 przypominają, że ten Król dał nam swoje prawa spisane w Biblii, które winniśmy poznawać i zachowywać, nie zaś ignorować lub modyfikować.

Wersety 7-9 radzą, aby król nie dążył do bogactwa i nie zapomniał Boga, lecz raczej, aby prosił Boga, żeby zachował go od biedy, aby król nie zaczął wyzyskiwać ubogich.

Werset 10 stwierdza, że król powinien zajmować się swoimi sprawami i nie mieszać się niepotrzebnie w sprawy mieszkańców królestwa.

Wersety 11-14 przestrzegają królewicza przed buntem wobec rodziców, aby w przyszłości nie został okrutnym władcą.

Wersety 15-16 przypominają, że wiele pragnień ludzkiego serca nie znajdzie spełnienia, zaś ogień Boży ostatecznie wszystko pochłonie. Przyjdzie dzień, kiedy król zda sprawę ze swego panowania przed Wielkim Królem.

Werset 17 ponownie przestrzega królewicza przed nieszanowaniem rodziców i pobudzania w ten sposób Boga do gniewu. Kruki niemal wydziobały oczy synom Saula i to samo może przydarzyć się również królewiczowi.

Wersety 18-20 stwierdzają, że miłość jest wspaniała, zaś cudzołóstwo prowadzi do katastrofy. Te słowa stanowią echo pierwszych rozdziałów księgi, w których autor pisze o Pani Mądrości i o Głupocie.

Wersety 21-23 wzywają króla, żeby nie zastępował własnej żony jej służką. Również tutaj słyszymy echo pierwszych rozdziałów księgi.

Wersety 24-28 informują królewicza, że jeśli zastosuje się do porad Agura, wtedy stanie się silnym i wpływowym przywódcą otoczonym niezawodną rzeszą lojalnych zwolenników.

Na koniec wersety 29-31 przypominają po raz kolejny, że pycha prowadzi do upadku. Król powinien pozwolić Bogu, aby go wywyższył, za czym przyjdzie również uznanie wśród ludu.

Wracając do istot dostojnych, dowiadujemy się, że pobożny i pokorny król podobny jest do lwa. Nie musi uciekać przed innymi królami. Jego siła wzmocniona jest przez siłę jego ludu. Dotyczy to również Lwa z pokolenia Judy, czyli naszego Pana Jezusa Chrystusa. Kiedy Jego lud pozostaje zjednoczony w swoim oddaniu Królowi, wtedy żaden inny król nie ostoi się przed Nim.

Taki król jest jak puszący się kogut. Większość biblistów zdaje się zgadzać co do znaczenia pewnego hebrajskiego słowa tłumaczonego niekiedy jako „pies myśliwski” lub „rumak”. Z urzędem królewskim wiążą się określone ceremonie, więc nie powinien dziwić widok króla „puszącego się” tudzież „dumnie kroczącego” pośród ludu. Takie ceremonie podkreślają chwałę króla i wzmacniają morale ludu. Odmowa udziału przez króla w takich ceremoniach byłaby fałszywą skromnością, a także osłabiałaby ducha w narodzie. To samo dotyczy Jezusa Króla. Nasze nabożeństwo powinno być pełne chwały.

Taki król podobny jest do kozła prowadzącego stado i rozpoznanego przez wszystkich jako przywódca. Siła lwa i chwała koguta wzmacniają jego przywódczą rolę i zachęcają ludzi do podążania za nim, na czym zresztą sami korzystają. W podobny sposób mamy podążać za Jezusem.

W końcu, króla otaczają jego liczne zastępy. Taki król jest niewzruszony, ponieważ nie wątpi w miłość swego ludu. Dzięki pokorze zaskarbił sobie tę miłość. Choć trudno tutaj wskazać na jakieś przykłady z życia Jakuba, to znajdziemy je w życiorysie Saula i Dawida. Saul wynosił się ponad lud, a nawet sięgnął po przywileje kapłańskie, w reakcji na co lud go opuścił (1 Sm 13). Głupia przysięga Saula niemal doprowadziła do śmierci Jonatana i buntu wojska (1 Sm 14). Jednak Dawid zdobył serca ludzi swoją pokorą i pobożnością.

Tłumaczył Bogumił Jarmulak.

Tytuł oryginału: Advice From a Sojourner.

 

Leave a Reply

(Spamcheck Enabled)